Program 500+

Program Rodzina 500plus to 500 zł miesięcznie na drugie i kolejne dziecko, bez dodatkowych warunków.

Z pomocy korzystają rodzice oraz opiekunowie dzieci do 18. roku życia. Rodzina z dwojgiem lub więcej niepełnoletnich dzieci będzie mogła otrzymać 500 zł na drugie i kolejne dziecko niezależnie od dochodu. W przypadku rodzin z dochodem poniżej 800 zł netto na osobę wsparcie otrzyma rodzina także na pierwsze lub jedyne dziecko. Dla rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym kryterium dochodowe jest wyższe i wynosi 1200 zł netto. Dodatkowe wsparcie w wysokości 500 zł otrzymają także rodziny zastępcze oraz rodzinne domy dziecka na każde dziecko, na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Przykład: małżeństwo wychowuje troje dzieci w wieku: 4, 11 i 19 lat. Zgodnie z przepisami ustawy pierwszym dzieckiem w tej sytuacji jest to w wieku 12 lat, drugim to w wieku 5 lat. Na drugie dziecko mogą ubiegać się o świadczenie wychowawcze bez kryterium dochodowego, na pierwsze z kryterium. Dziecko w wieku 19 lat jedynie wchodzi w skład rodziny przy obliczaniu dochodu.

Świadczenie otrzyma rodzina bez względu na stan cywilny rodziców. Zatem otrzymają je zarówno rodziny, w których rodzice są w związku małżeńskim jak i rodziny niepełne oraz rodzice pozostający w nieformalnych związkach. W przypadku rodziców rozwiedzionych, separowanych lub żyjących w rozłączeniu wsparcie otrzyma ten rodzic, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli rodzice zgodnie z planem wychowawczym dzielą się opieką nad dzieckiem, wówczas oboje mają prawo złożyć wniosek. Oboje dostaną świadczenie proporcjonalnie do wymiaru sprawowanej opieki.

Rozwód, separacja oraz plan wychowawczy dotyczący opieki naprzemiennej muszą być udokumentowane prawomocnym orzeczeniem sądu.

Jeżeli partnerzy żyją w związku nieformalnym i mają dzieci z poprzednich związków oraz wychowują co najmniej jedno wspólne dziecko, to wówczas świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko będzie uzależnione od kryterium dochodowego, a na pozostałe dzieci bez względu na dochód. Dziecko, które ukończyło 18 lat nie jest już pierwszym dzieckiem w rodzinie zgodnie z definicją ustawową, ale do ukończenia  do 25. roku życia jest uwzględniane przy obliczaniu dochodu na osobę w rodzinie. Dzięki temu jego młodszy brat lub siostra może nadal otrzymywać wsparcie, jeśli dochód na osobę nie przekroczy 800 zł (1200 zł w przypadku wychowywania w rodzinie dziecka niepełnosprawnego).

Jeśli po rozwodzie dziecko nie mieszka z rodzicem, to nie będzie on mógł wnioskować o świadczenie wychowawcze na nie ani uwzględnić dziecka w składzie rodziny, składając wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na inne dziecko, które mieszka z nim w ramach nowej rodziny/związku.

Gdy rodzic złoży wniosek o świadczenie wychowawcze na dziecko z nowej rodziny/związku, to będzie ono w myśl ustawy pierwszym dzieckiem.

W takim przypadku rozwiedzeni rodzice tworzący odrębne rodziny będą identycznie traktowani – aby uzyskać świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko wychowywane w swoich rodzinach, będą musieli spełnić kryterium dochodowe.

Gdzie  i jak załatwić formalności?

Wniosek i załączniki do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego mogą być składane drogą elektroniczną przede wszystkim za pomocą systemu teleinformatycznego utworzonego przez ministra właściwego do spraw rodziny (czyli przy pomocy Platformy Informacyjno – Usługowej CSIZS Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, na stronie www.empatia.mpips.gov.pl/ czyli za pośrednictwem tzw. emp@atii). Droga ta umożliwia przeprowadzenie całego postępowania administracyjnego drogą elektroniczną.

Ustawa przewiduje również całkowicie nowe rozwiązanie, zgodnie z którym, wnioski i załączniki do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, mogą być składane także za pomocą systemu teleinformatycznego: udostępnianego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (czyli przy pomocy Platformy Usług Elektronicznych – PUE) – jeśli tą drogą dana osoba złoży wniosek o świadczenie wychowawcze z ewentualnymi załącznikami, wniosek ten zostanie przekierowany do systemu dziedzinowego danej gminy, która zobowiązana będzie wniosek dalej rozpatrywać w tradycyjnej formie pisemnej banków krajowych świadczących usługi drogą elektroniczną spełniających wymogi określone w informacji zamieszczonej na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw rodziny po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji – jeśli tą drogą dana osoba złoży wniosek o świadczenie wychowawcze z ewentualnymi załącznikami, wniosek ten zostanie przekierowany do systemu dziedzinowego danej gminy, która zobowiązana będzie wniosek dalej rozpatrywać w tradycyjnej formie pisemnej (art. 13 ust. 15 ustawy)

Wniosek o to świadczenie należy składać raz do roku. Będzie można to zrobić przez internet, wysłać pocztą lub osobiście. Osoby ubiegające się o wsparcie także na pierwsze lub jedyne dziecko, będą dokumentowały sytuację dochodową. Gdy rodzina będzie ubiegać się o świadczenie wyłącznie na drugie i kolejne dzieci nie będzie konieczności dokumentowania sytuacji dochodowej.

Świadczenie na pierwsze lub jedyne dziecko uzależnione będzie od kryterium dochodowego i w takim przypadku co roku należy potwierdzić fakt nieprzekroczenia tego progu. Gmina sama będzie pozyskiwała podstawowe dane o dochodach, więc nie trzeba będzie już dołączać tych informacji.

Rodzina z dzieckiem niepełnosprawnym

W przypadku dziecka niepełnosprawnego kryterium dochodowe na pierwsze dziecko będzie wynosiło 1200 zł. Istotne jest, że  w składzie rodziny brane będą pod uwagę pozostające na utrzymaniu dzieci do ukończenia 25 roku życia. Dodatkowo, wliczane też będą dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna.

Jaka jest wysokość świadczenia?

Rodzina z dwojgiem dzieci spełniająca kryterium dochodowe otrzyma miesięcznie 1000 zł. Jeśli jej dochody na osobę są wyższe niż 800zł netto (1 200 zł w przypadku wychowywania w rodzinie niepełnosprawnego dziecka), otrzyma 500 zł miesięcznie, aż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Rocznie mniej zamożne rodziny z dwojgiem dzieci otrzymają 12 tys. zł. Rada Ministrów będzie miała możliwość podwyższenia wysokości wsparcia i kryterium dochodowego w zależności m.in. od poziomu inflacji. Świadczenie nie jest opodatkowane – rodzice otrzymają 500 zł, od których nie będą musieli odprowadzać podatku ani żadnych składek. Dotyczy to także rodziców prowadzących działalność gospodarczą.

Świadczenie wychowawcze będzie wypłacane przede wszystkim przelewem na konto. Numer konta będzie można podać przy składaniu wniosku.

Świadczenie wychowawcze 500 zł nie będzie liczone do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń z innych systemów wsparcia, dotyczy to w szczególności świadczeń z pomocy społecznej, funduszu alimentacyjnego, świadczeń rodzinnych, dodatków mieszkaniowych.

Jak obliczyć dochód?

Dochód jest wyliczany tak jak w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Dochód na członka rodziny liczymy, sumując wszystkie dochody jej członków uzyskane w roku bazowym – teraz jest to 2014 rok – i dzieląc na liczbę osób pozostających w składzie rodziny. Są to dochody opodatkowane (rozliczane w Urzędzie Skarbowym) oraz dochody nieopodatkowane (np. alimenty, stypendia, dochody z gospodarstwa rolnego). Jeżeli w 2014 roku członek rodziny nie osiągał dochodów a potem podjął zatrudnienie należy to udokumentować (zaświadczenie od pracodawcy). Jeżeli dochód z 2014 roku został utracony także należy dostarczyć dokumenty pozwalające na jego odliczenie (świadectwo pracy, PIT od pracodawcy za 2014 rok itp.).

Jeśli w trakcie pobierania świadczenia nastąpi uzyskiwanie nowego  dochodu, mające wpływ na prawo do świadczenia (np. podjęcie zatrudnienia, nabycie uprawnień do renty), należy o tym fakcie niezwłocznie powiadomić organ wypłacający (w przypadku zwiększenia dochodu świadczenie nie będzie przysługiwać na pierwsze lub jedyne dziecko).

Rodzina 500 plus w UE

Zgodnie z przepisami ustawy świadczenie wychowawcze nie będzie przysługiwać, jeżeli rodzinie przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze. Jeśli rodzic przebywa w innym państwie UE i złoży tam wniosek o świadczenia rodzinne, tamtejszy organ informuje o tym fakcie właściwego marszałka województwa w Polsce. Ten zaś przekaże te informacje do właściwej gminy. Jest to mechanizm, który od wejścia Polski do UE, tj. od ponad 11 lat funkcjonuje już w systemie świadczeń rodzinnych i eliminuje sytuacje jednoczesnego pobierania świadczeń w więcej niż jednym kraju.