Zasiłek rodzinny

Zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku.

Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:

  • rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka;
  • opiekunowi faktycznemu dziecka;
  • osobie uczącej się;

jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł.

W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności kryterium dochodowe jest powiększone do kwoty 764,00 zł (kryteria obowiązujące od 1 listopada 2015 roku).

W przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 hektara przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko:

  • 18 roku życia lub
  • nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia
  • 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności
  • osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia (osoba ucząca się – oznacza to osobę pełnoletnią, uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub  w związku z ustaleniem prawa do alimentów z ich strony).

Miesięczna wysokość zasiłku rodzinnego:

  • 89,00 zł na dziecko do ukończenia 5 roku życia;
  • 118,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia;
  • 129,00 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia.

Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli:

  • dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim;
  • dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w pieczy zastępczej;
  • osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie;
  • pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko;
  • osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że:
    • rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
    • ojciec dziecka jest nieznany,
    • powództwo o zasądzenie alimentów od drugiego z rodziców zostało oddalone,
    • sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.

 Do zasiłku rodzinnego przysługują następujące dodatki z tytułu:

Dodatek z tytułu urodzenia dziecka.

 Wysokość dodatku – 1 000,00 zł jednorazowo.

  • Dodatek ten przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także opiekunowi faktycznemu dziecka w wieku do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia, jeżeli nie został przyznany rodzicom lub opiekunowi prawnemu dziecka.
  • W przypadku wystąpienia o przysposobienie więcej niż jednego dziecka lub urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu dodatek przysługuje na każde dziecko.
  • Dodatek przysługuje, po przedstawieniu zaświadczenia wystawionego przez lekarza lub położną  potwierdzającego pozostawanie kobiety pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu – ten wymóg dotyczy tylko biologicznych rodziców dziecka.

Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

Wysokość dodatku 400,00 zł miesięcznie.

Dodatek ten przysługuje:

  • matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:
    • 24 miesięcy kalendarzowych;
    • 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu;
    • 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
  • W przypadku równoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez oboje rodziców lub opiekunów prawnych dziecka przysługuje jeden dodatek.

Dodatek ten nie przysługuje, jeżeli osoba:

  • bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy;
  • podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową która uniemożliwia sprawowanie opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego
  • dziecko zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, oraz w innych przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem;
  • w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego.

 Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

Wysokość dodatku – 185,00 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 370,00 zł na wszystkie dzieci.

  • Dodatek przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:
    • drugi z rodziców dziecka nie żyje;
    • ojciec dziecka jest nieznany;
    • powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.
  • Dodatek przysługuje również osobie uczącej się, jeżeli oboje rodzice tej osoby nie żyją.
  • W przypadku samotnego wychowywania dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności kwotę dodatku zwiększa się o 80,00 zł na dziecko nie więcej jednak niż o 160,00 zł na wszystkie dzieci.

 Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej.

  • Dodatek przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu albo prawnemu dziecka;
  • Dodatek przysługuje w wysokości 190,00 zł miesięczne na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego.

 Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego.

  • Dodatek ten przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku:
    • do ukończenia 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności;
    • powyżej 16 roku życia do ukończenia 24 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
  • Dodatek przysługuje miesięcznie w wysokości:
    • 80,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia;
    • 100,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia.

 Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.

  • Dodatek ten przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego.
  • Dodatek przysługuje również na dziecko rozpoczynające roczne przygotowanie przedszkolne.
  • Dodatek przysługuje raz w roku, w związku z rozpoczęciem roku szkolnego, w wysokości 100,00 zł na dziecko.
  • Wniosek o wypłatę dodatku składa się do zakończenia okresu zasiłkowego, w którym rozpoczęto rok szkolny. Wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania.

 Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.

  • Dodatek ten przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się:
    • w związku z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadgimnazjalnej lub szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także szkoły podstawowej lub gimnazjum w przypadku dziecka lub osoby uczącej się, legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności – w wysokości 105,00 zł miesięcznie na dziecko albo
    • dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej – w wysokości 63,00 zł miesięcznie na dziecko.
  • Dodatek przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego.

Co należy zrobić, aby otrzymać zasiłek rodzinny?

Należy złożyć wniosek na każdy okres zasiłkowy wraz z kompletem wymaganych dokumentów. Wzór wniosku można pobrać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej lub na stronie internetowej MOPS-u.

Ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej.

Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Wypłata świadczenia nastąpi dopiero po pozytywnym rozpatrzeniu złożonego wniosku.

Do wniosku należy złożyć stosowne dokumenty, które wykażą uprawnienie do uzyskania świadczenia, takie jak: zaświadczenie ze szkoły lub oświadczenie o kontynuowaniu nauki, zaświadczenie ze szkoły wyższej lub oświadczenie o uczęszczaniu do szkoły wyższej, oświadczenia członków rodziny o wysokości uzyskanego dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, oświadczenia członków rodziny o wysokości uzyskanego innego dochodu niepodlegającego opodatkowaniu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zaświadczenie właściwego organu gminy lub oświadczenie o wielkości gospodarstwa rolnego wyrażonej w hektarach przeliczeniowych ogólnej powierzchni w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy albo nakaz płatniczy za ten rok, umowę dzierżawy, w przypadku oddania części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego w dzierżawę, umowę zawartą w formie aktu notarialnego, w przypadku wniesienia gospodarstwa rolnego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną, przekazy lub przelewy pieniężne dokumentujące wysokość alimentów, jeżeli członkowie rodziny są zobowiązani wyrokiem sądu lub ugodą sądową do ich płacenia, na rzecz osoby spoza rodziny, kopię odpisu podlegającego wykonaniu wyroku sądu zasądzającego alimenty, lub kopię odpisu protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej, ugody zawartej przed mediatorem zatwierdzonej przez sąd, zobowiązujących do alimentów na rzecz osób w rodzinie lub poza rodziną; informację sądu o toczącym się postępowaniu w sprawie o przysposobienie dziecka, kopię aktów zgonu rodziców lub kopię odpisu wyroku zasądzającego alimenty w przypadku osoby uczącej się; kopię odpisu prawomocnego wyroku sądu orzekającego rozwód lub separację albo kopię aktu zgonu małżonka lub rodzica dziecka, w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko; aktualny odpis zupełny aktu urodzenia dziecka, w przypadku, gdy ojciec dziecka jest nieznany; odpis prawomocnego wyroku oddalającego powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego; orzeczenie sądu zobowiązujące jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka.

Jeżeli którakolwiek z osób znajdujących się w składzie rodziny w roku 2014 lub po tym roku utraciła dochód należy obligatoryjnie dostarczyć dokumenty potwierdzające fakt utraty dochodu, takie jak: zaświadczenie lub oświadczenie o udzielonym urlopie wychowawczym i PIT 11 z zakładu pracy, zaświadczenie i PIT za 2014 z PUP, świadectwo pracy i PIT 11, zaświadczenie organu emerytalno – rentowego i PIT wystawiony przez ten organ, oświadczenie oraz kopia PIT 36 z potwierdzeniem jego wpływu do urzędu skarbowego, akt zgonu (oryginał + kopia), dokument potwierdzający utratę prawa do danego świadczenia oraz wysokość utraconego dochodu.

Jeżeli którakolwiek z osób znajdujących się w składzie rodziny w roku 2014 uzyskała dochód i osiąga go do chwili obecnej do wniosku należy dołączyć dokument określający datę uzyskania dochodu oraz dokument określający łączną kwotę uzyskanego dochodu w 2014 roku. Chodzi tu o dochody, których członek rodziny nie osiągał przez cały okres 12 miesięcy w 2014 roku. Przez uzyskanie dochodu należy rozumieć: zakończenie urlopu wychowawczego, uzyskanie prawa do świadczeń z Powiatowego Urzędu Pracy – uzyskanie zatrudnienia – stosunek pracy, stosunek służbowy, umowa agencyjna, umowa zlecenie, umowa o dzieło, uzyskanie zasiłku lub świadczenia emerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, emerytury, renty, renty socjalnej, rozpoczęcie działalności gospodarczej, wznowienie działalności gospodarczej po okresie zawieszenia, uzyskanie zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia, uzyskanie prawa do zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Jeżeli którakolwiek z osób znajdujących się w składzie rodziny po roku 2014 uzyskała dochód) i osiąga go do chwili obecnej należy ten fakt zgłosić OBLIGATORYJNIE. W tym celu do wniosku należy dołączyć dokument potwierdzający uzyskanie dochodu oraz wysokość uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu w którym dochód został uzyskany (przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu).

Osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego składa wniosek o zasiłek rodzinny, do którego dołącza:

  • zaświadczenie od pracodawcy albo oświadczenie zawierające informacje o okresie zatrudnienia, terminie udzielenia urlopu wychowawczego w oryginale,
  • zaświadczenie z zakładu pracy o dochodach netto i brutto za 2014 rok w oryginale lub PIT 11 za 2014 rok.

Osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, do wniosku o zasiłek rodzinny dołącza:

  • zaświadczenie lub oświadczenie  potwierdzające tymczasowe zameldowanie ucznia poza miejscem zamieszkania;
  • zaświadczenie ze szkoły lub oświadczenie o uczęszczaniu dziecka do szkoły poza miejscem zamieszkania.

 Osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka składa wniosek o zasiłek rodzinny – wraz z:

  • kopią skróconego aktu zgonu drugiego z rodziców dziecka lub
  • odpisem zupełnym aktu urodzenia dziecka, w  przypadku gdy ojciec dziecka jest nieznany;

W przypadku gdy wystąpią wątpliwości dotyczące prawdziwości oświadczenia o samotnym wychowywaniu dziecka organ właściwy może przeprowadzić wywiad lub wystąpić o udostępnienie aktualnego rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w przepisach ustawy o pomocy społecznej, osoby ubiegającej się o świadczenia rodzinne.